Hoe wordt een erfenis verdeeld zonder testament?

Wanneer een naaste is overleden, moet de nalatenschap worden afgewikkeld. Wanneer er sprake is van een testament, dan vertelt het testament hoe de erfenis verdeeld moet worden. Als er geen testament is, valt je terug op de Nederlandse wet die vertelt hoe er verdeeld moet worden. In dit artikel leggen wij je uit hoe een erfenis wordt verdeeld zonder testament.

Wat houdt deze zogenaamde wettelijke verdeling in?

Als er geen testament is moet er worden gekeken naar boek 4 van het Burgerlijk Wetboek om te weten te komen hoe een erfenis wordt verdeeld. Dit wordt ‘de wettelijke verdeling’ genoemd. De wettelijke verdeling houdt kort gezegd in dat als er sprake is van een echtgenoot of geregistreerde partner (de langstlevende genoemd) en kinderen, de erfenis in eerste instantie naar de echtgenoot of geregistreerd partner gaat. De kinderen zijn samen met de echtgenoot/geregistreerd partner wel voor gelijke delen erfgenaam, maar zij krijgen hun erfenis niet meteen uitgekeerd.

Wat krijgen de kinderen bij een wettelijke verdeling, en wanneer?

Zoals hiervoor beschreven zijn de kinderen naast de langstlevende erfgenaam. Zij kunnen hun erfenis alleen nog niet opeisen. De erfenis van de kinderen is een niet-opeisbare vordering, die pas opeisbaar is wanneer de langstlevende overlijdt dan wel wanneer hij/zij in staat van faillissement is verklaard of de schuldsaneringsregeling natuurlijke personen van toepassing is verklaard.
Het is aan te raden om de omvang van het erfdeel van de kinderen ten tijde van het overlijden van de erflater in kaart te brengen. Wanneer de langstlevende vervolgens overlijdt, staat dan in ieder geval vast wat de (stief)kinderen behoren te krijgen uit de erfenis van de eerste ouder die is overleden.

Wat als de langstlevende partner hertrouwt?

Als de langstlevende hertrouwt of een partnerschap laat registreren kun je als erfgenaam een beroep doen op de zogenaamde wilsrechten. In deze blog lees je daar meer over.

Hoe kan de erfenis worden vastgelegd?

Het is mogelijk om als erfgenamen samen een lijst van bezittingen en schulden van de nalatenschap te maken, dit wordt ook wel ‘de boedelbeschrijving’ genoemd, en deze door alle erfgenamen te laten ondertekenen. Daarnaast kan er ook via een notaris een boedelbeschrijving worden opgemaakt, die wordt vastgelegd in een notariële akte. De kosten hiervoor kunnen meestal uit de nalatenschap worden betaald.

Het is verstandig om de omvang van alle erfdelen na een overlijden op papier vast te leggen zodat er in de toekomst geen discussie ontstaat over de omvang van ieders erfdeel. Met name wanneer tussen het overlijden van de erflater en de langstlevende een langere tijd zit, kan dit van pas komen.